زمان گذشته کامل (Plusquamperfekt) در زبان آلمانی

مقدمه

زمان گذشته کامل یا Plusquamperfekt یکی از زمان‌های دستوری زبان آلمانی است که برای بیان عملی استفاده می‌شود که قبل از یک عمل دیگر در گذشته انجام شده است. این زمان به ویژه در روایت‌ها، داستان‌ها یا گزارش‌های گذشته‌نگر کاربرد دارد.

---

ساختار زمان گذشته کامل

زمان گذشته کامل از دو بخش تشکیل می‌شود:

1. فعل کمکی (haben یا sein) صرف‌شده در زمان گذشته ساده (Präteritum)
2. Partizip II (شکل سوم فعل اصلی)

مثال:

فعل	گذشته ساده فعل کمکی	Partizip II	جمله
gehen (رفتن)	war	gegangen	Ich war gegangen, bevor du kamst.

در این مثال، عمل “رفتن” قبل از آمدن مخاطب اتفاق افتاده است، پس از Plusquamperfekt استفاده شده است.

---

چه زمانی از Plusquamperfekt استفاده می‌کنیم؟

• برای توصیف یک عمل کامل‌شده در گذشته که قبل از عمل دیگری در گذشته روی داده است.مثال:
  • Nachdem er gegessen hatte, ging er ins Kino.
    (بعد از این‌که غذا خورده بود، به سینما رفت.)
• معمولاً در کنار زمان گذشته ساده (Präteritum) می‌آید تا ترتیب زمانی دو واقعه مشخص شود.

---

haben یا sein؟

در Plusquamperfekt، بسته به نوع فعل، از haben یا sein به عنوان فعل کمکی استفاده می‌شود:

• از sein برای افعالی که:
  • بیان حرکت (مانند gehen، fahren)
  • یا تغییر حالت (مانند einschlafen، aufwachen) می‌کنند.
• از haben برای بیشتر افعال دیگر استفاده می‌شود.

مثال با “sein”:

• Er war nach Hause gekommen.

مثال با “haben”:

• Sie hatte das Buch gelesen.

---

تمرین و کاربرد

تمرین 1:
جمله زیر را به Plusquamperfekt تبدیل کنید:

• Ich lese das Buch. (من کتاب را می‌خوانم.)

پاسخ:

• Ich hatte das Buch gelesen. (من کتاب را خوانده بودم.)

---

استثناها و نکات مهم در زمان گذشته کامل (Plusquamperfekt)

🔹 1. افعالی که هم با “haben” و هم با “sein” می‌آیند

برخی افعال می‌توانند بسته به معنی یا کاربرد، هم با haben و هم با sein در گذشته کامل بیایند.

مثال: fahren (رانندگی کردن / سفر کردن)

• وقتی به معنای «رانندگی یا حرکت» باشد (حرکت فیزیکی):
  • Ich war nach Berlin gefahren.
    (من به برلین رفته بودم.)
• وقتی به معنای «رانندگی کردن» باشد (عمل انجام شده روی وسیله):
  • Ich hatte den Bus gefahren.
    (من اتوبوس را رانده بودم.)

---

🔹 2. افعال انعکاسی (Reflexive Verben)

افعال انعکاسی تقریباً همیشه با “haben” ساخته می‌شوند، حتی اگر حرکت در جمله باشد.

مثال:

• Ich hatte mich beeilt.
  (من عجله کرده بودم.)

---

🔹 3. افعال وجهی (Modalverben) در گذشته کامل

افعال وجهی (dürfen, können, müssen, sollen, wollen, mögen) معمولاً در Plusquamperfekt به صورت ترکیب با مصدر فعل اصلی می‌آیند.

ساختار:

فعل کمکی (haben) + Partizip II فعل وجهی در حالت مضارع + مصدر فعل اصلی

مثال:

• Ich hatte gehen wollen.
  (من می‌خواسته‌بودم بروم.)

نه: ❌ Ich war gegangen wollen.

---

🔹 4. افعال بدون “ge-” در Partizip II

برخی افعال، به ویژه افعال غیراصلی (غیرقابل تفکیک)، در ساخت Partizip II پیشوند “ge-” نمی‌گیرند.

مثال:

• besuchen → besucht
  Ich hatte dich besucht. (من به دیدنت آمده بودم.)
• verstehen → verstanden
  Sie hatte nichts verstanden. (او چیزی نفهمیده بود.)

---

🔹 5. افعال با حالت گذشته ناقص (ohne klare Trennung)

گاهی به دلایل سبکی یا برای ساده‌تر شدن جمله، گویندگان به‌جای Plusquamperfekt از Präteritum استفاده می‌کنند، مخصوصاً در زبان گفتاری.

مثال:

• Plusquamperfekt (رسمی):
  Als er angekommen war, ging er sofort ins Büro.
• در گفتار (ساده‌شده):
  Als er ankam, ging er sofort ins Büro.

---

✅ جمع‌بندی نکات مهم استثنایی:

مورد	توضیح
افعال با دو فعل کمکی	بسته به معنی، با haben یا sein می‌آیند
افعال انعکاسی	همیشه با “haben”
افعال وجهی	با مصدر فعل اصلی ترکیب می‌شوند
افعال بدون “ge-“	در افعال با پیشوندهای غیرقابل تفکیک
جایگزینی در گفتار	گاهی Plusquamperfekt با Präteritum جایگزین می‌شود

---

در ادامه، ۵ تمرین برای زمان گذشته کامل (Plusquamperfekt) در زبان آلمانی آورده‌ایم، به همراه:

• ✅ جمله کامل آلمانی
• 📝 پاسخ صحیح
• 🔊 تلفظ فارسی (تقریبی برای فارسی‌زبانان)
• 📘 معنی فارسی

---

✅ تمرین 1

جمله ناقص:
Als ich ankam, _______ er schon gegangen. (gehen)

پاسخ:
➡️ Als ich ankam, war er schon gegangen.

تلفظ:
آلس ایش آن‌کام، وار اِا شون گِگانگِن.

معنی:
وقتی رسیدم، او قبلاً رفته بود.

---

✅ تمرین 2

جمله ناقص:
Wir _______ das Haus verlassen, bevor es zu regnen begann. (verlassen)

پاسخ:
➡️ Wir hatten das Haus verlassen, bevor es zu regnen begann.

تلفظ:
ویـا هاتن داس هاوْس فِرلاسِن، بِفوا اِس تسو رِگنِن بِگن.

معنی:
ما خانه را ترک کرده بودیم، قبل از اینکه باران شروع شود.

---

✅ تمرین 3

جمله ناقص:
Bevor sie ins Bett ging, _______ sie ihre Hausaufgaben gemacht. (machen)

پاسخ:
➡️ Bevor sie ins Bett ging, hatte sie ihre Hausaufgaben gemacht.

تلفظ:
بِفوا زی اینس بِت گینگ، هاتِ زی ایغه هاوس‌آوف‌گابن گِماخت.

معنی:
قبل از اینکه به رختخواب برود، تکالیفش را انجام داده بود.

---

✅ تمرین 4

جمله ناقص:
Nachdem er das Auto repariert hatte, _______ er nach Hause. (fahren)

پاسخ:
➡️ Nachdem er das Auto repariert hatte, war er nach Hause gefahren.

تلفظ:
ناخ‌دِم اِا داس آوتو رِپارییِت هاتِ، وار اِا ناخ هاوْزه گِفارن.

معنی:
بعد از اینکه ماشین را تعمیر کرده بود، به خانه رفته بود.

---

✅ تمرین 5

جمله ناقص:
Ich _______ das Buch gelesen, bevor du angekommen bist. (lesen)

پاسخ:
➡️ Ich hatte das Buch gelesen, bevor du angekommen bist.

تلفظ:
ایش هاتِ داس بوخ گِلیزِن، بِفوا دو آنگِکومِن بیست.

معنی:
من کتاب را خوانده بودم، قبل از اینکه تو برسی.