اسمها (Nouns) و جنسیت (مذکر و مؤنث) در زبان فرانسه
در زبان فرانسه، همهی اسمها دارای جنسیت هستند؛ یعنی هر اسم یا مذکر (مردانه) است یا مؤنث (زنانه). جنسیت اسامی در زبان فرانسه بسیار مهم است چون روی شکل صفتها و فعلها تأثیر میگذارد.
۱. جنسیت اسامی در فرانسه
- اسامی مذکر: اسامی که به مردها یا چیزهای مذکر اشاره دارند.
- اسامی مؤنث: اسامی که به زنها یا چیزهای مؤنث اشاره دارند.
مثلاً:
- le garçon (لو گارسون) = پسر → مذکر
- la fille (لا فِي) = دختر → مؤنث
۲. چگونه جنسیت اسم را تشخیص دهیم؟
در زبان فرانسه، معمولاً میتوان جنسیت اسامی را از حروف تعریف (articles) یا پسوندها فهمید:
حروف تعریف:
- le (لو) برای اسامی مذکر
- la (لا) برای اسامی مؤنث
- اگر اسم با حرف صدادار یا h صامت شروع شود، از l’ (ال) استفاده میشود، مثلاً l’ami (لامی) یعنی دوست (مذکر یا مؤنث بسته به کلمه)
پسوندهای رایج برای اسامی مذکر:
- -age (اَژ) مثل: le fromage (لو فروماژ) = پنیر
- -ment (مُنگ) مثل: le monument (لو مونوما) = بنای یادبود
- -eau (او) مثل: le chapeau (لو شاپو) = کلاه
پسوندهای رایج برای اسامی مؤنث:
- -tion (سیون) مثل: la nation (لا ناسیون) = ملت
- -té (تِ) مثل: la liberté (لا لیبرته) = آزادی
- -ette (ات) مثل: la baguette (لا باگت) = نان باگت
۳. مثالهای کاربردی
| فارسی | فرانسه | تلفظ فارسی | جنسیت |
|---|---|---|---|
| پسر | le garçon | لو گارسون | مذکر |
| دختر | la fille | لا فی | مؤنث |
| کتاب | le livre | لو لیوْر | مذکر |
| مدرسه | l’école | لِکول | مؤنث |
| پنیر | le fromage | لو فروماژ | مذکر |
| آزادی | la liberté | لا لیبرته | مؤنث |
۴. نکات مهم
- گاهی جنسیت اسمها به معنای واقعی (مرد یا زن) مربوط نیست. مثلاً «le problème» (لو پرُبلم) یعنی مشکل، مذکر است ولی هیچ ربطی به مرد بودن ندارد.
- یادگیری جنسیت اسمها در فرانسه باید همراه با خود اسم انجام شود (مثلاً همیشه «le livre» یا «la table» را با هم یاد بگیرید).
- صفتها و ضمایر با جنس اسم هماهنگ میشوند. مثلاً:
- un garçon intelligent (آن گارسون انتلیژان) = یک پسر باهوش (مذکر)
- une fille intelligente (اون فی انتلیژانت) = یک دختر باهوش (مؤنث)
هماهنگی صفتها و افعال با جنسیت اسم در زبان فرانسه
۱. هماهنگی صفتها (Adjectives) با اسم
در زبان فرانسه، صفتها باید با جنسیت و تعداد (مفرد یا جمع) اسمی که توصیف میکنن، هماهنگ باشن.
مثال:
| جنسیت اسم | صفت مذکر مفرد | صفت مؤنث مفرد | صفت مذکر جمع | صفت مؤنث جمع |
|---|---|---|---|---|
| پسر (مذکر) | un garçon intelligent (آن گارسون انتلیژان) | — | des garçons intelligents (دِ گارسون انتلیژان) | — |
| دختر (مؤنث) | — | une fille intelligente (اون فی انتلیژانت) | — | des filles intelligentes (دِ فیل انتلیژانت) |
چطور صفت رو تغییر بدیم؟
- برای مؤنث مفرد، معمولاً یک -e به آخر صفت مذکر اضافه میکنیم.
مثلا: intelligent → intelligente - برای جمع، معمولاً یک -s اضافه میشود.
مذکر جمع: intelligent → intelligents
مؤنث جمع: intelligente → intelligentes
۲. هماهنگی افعال (Verbs) با جنسیت
در زبان فرانسه، معمولاً افعال در زمان حال برای همه یکسان صرف میشوند و با جنسیت اسم تغییر نمیکنند. ولی در زمانهای گذشته یا برخی حالات خاص، افعال با جنسیت فاعل یا مفعول هماهنگ میشوند.
مثال:
- در زمان گذشته مرکب (Passé Composé) با فعل être (بودن) به عنوان فعل کمکی، صفت مفعولی با جنسیت و تعداد فاعل هماهنگ میشود.
مثلاً:
- Il est allé (ایل اِ آلِ) = او (مذکر) رفت
- Elle est allée (ال اِ آله) = او (مؤنث) رفت
در اینجا حرف -e به آخر allé اضافه شده چون فاعل مؤنث است.
جمعبندی
- صفتها باید با اسم از نظر جنسیت و تعداد هماهنگ باشند.
- افعال معمولاً در زمان حال تغییر جنسیت ندارند ولی در زمانهای خاص مثل گذشته مرکب با être، هماهنگی لازم است.
مثالهای بیشتر برای هماهنگی صفتها
| فارسی | فرانسه | تلفظ فارسی | توضیح |
|---|---|---|---|
| مرد قوی | un homme fort | آن اوم فور | صفت «fort» برای مذکر مفرد است |
| زن قوی | une femme forte | اون فَم فُرت | اضافه شدن «-e» برای مؤنث مفرد |
| پسرهای باهوش | des garçons intelligents | دِ گارسون انتلیژان | اضافه شدن «-s» برای مذکر جمع |
| دخترهای باهوش | des filles intelligentes | دِ فیل انتلیژانت | «-e» + «-s» برای مؤنث جمع |
| کتاب جدید | un livre nouveau | آن لیوْر نووو | مذکر مفرد |
| میز جدید | une table nouvelle | اون تابل نُولْوِل | مؤنث مفرد (اضافه شدن «-le») |
مثالهای بیشتر برای هماهنگی افعال در گذشته مرکب
- او (مذکر) آمد:
Il est venu
(ایل اِ وَنیو) - او (مؤنث) آمد:
Elle est venue
(ال اِ وَنیو) - آنها (مذکر) رفتند:
Ils sont partis
(ایل سون پارتی) - آنها (مؤنث) رفتند:
Elles sont parties
(ال سون پَرتی)
توضیحات تکمیلی
- در زمان گذشته مرکب، اگر فعل با فعل کمکی être ساخته شود، انتهای فعل باید با جنسیت و تعداد فاعل هماهنگ شود (مثل exemples بالا).
- اگر فعل با فعل کمکی avoir ساخته شود، صفت مفعولی فقط وقتی تغییر میکند که مفعول قبل از فعل بیاید.
تمرین ۱: صفتها را با اسم هماهنگ کن
- un garçon (باهوش) → ………….
- une fille (باهوش) → ………….
- des hommes (قوی) → ………….
- des femmes (قوی) → ………….
- une maison (زیبا) → ………….
- un livre (جدید) → ………….
تمرین ۲: فعل گذشته مرکب با être را کامل کن
- Il … (رفتن) → Il ………….
- Elle … (رفتن) → Elle ………….
- Ils … (آمدن) → Ils ………….
- Elles … (آمدن) → Elles ………….
پاسخ تمرین ۱: هماهنگی صفتها با اسم
- un garçon intelligent
- une fille intelligente
- des hommes forts
- des femmes fortes
- une maison belle
- un livre nouveau
پاسخ تمرین ۲: فعل گذشته مرکب با être
- Il est allé (او رفت – مذکر)
- Elle est allée (او رفت – مؤنث)
- Ils sont venus (آنها آمدند – مذکر)
- Elles sont venues (آنها آمدند – مؤنث)
آزمون تستی زبان فرانسه (اسمها و جنسیت)
۱. کدام حرف تعریف برای اسم «fille» (دختر) استفاده میشود؟
a) le
b) la
c) l’
d) les
۲. صفت «heureux» (خوشحال) در مؤنث مفرد چگونه تغییر میکند؟
a) heureuse
b) heureuses
c) heureux
d) heureuset
۳. کدام یک از پسوندهای زیر معمولاً به اسامی مؤنث تعلق دارد؟
a) -age
b) -ment
c) -tion
d) -eau
۴. فعل «aller» (رفتن) برای «elle» در زمان گذشته مرکب چگونه صرف میشود؟
a) elle est allé
b) elle est allée
c) elle a allé
d) elle est allés
۵. کدام یک از جملات زیر صحیح است؟
a) un maison belle
b) une maison belle
c) une maison bel
d) un maison bel
۶. صفت «nouveau» (جدید) در مذکر جمع به چه صورت است؟
a) nouveaux
b) nouvelle
c) nouvelles
d) nouveau
۷. کدام کلمه مذکر است؟
a) la table
b) le livre
c) la chaise
d) la porte
۸. کدام جمله صحیح است؟
a) Ils sont allée
b) Elles sont allés
c) Elles sont allées
d) Ils sont allée
۹. حرف تعریف برای اسم «ami» (دوست) وقتی که با حرف صدادار شروع میشود چیست؟
a) le
b) la
c) l’
d) les
۱۰. کدام پسوند معمولاً به اسامی مذکر تعلق دارد؟
a) -tion
b) -té
c) -age
d) -ette
پاسخهای آزمون تستی زبان فرانسه
- b) la
(برای «fille» از «la» استفاده میشود چون مؤنث است) - a) heureuse
(صفت «heureux» در مؤنث «heureuse» میشود) - c) -tion
(پسوند «-tion» معمولاً اسامی مؤنث میسازد) - b) elle est allée
(برای «elle» در گذشته مرکب فعل «aller» به صورت «allée» با «-e» مؤنث میآید) - b) une maison belle
(«maison» مؤنث است و حرف تعریف مؤنث «une» است؛ صفت هم در جای درست) - a) nouveaux
(صفت «nouveau» در مذکر جمع «nouveaux» میشود) - b) le livre
(«livre» مذکر است و حرف تعریف آن «le» است) - c) Elles sont allées
(برای «elles» در گذشته مرکب، فعل با «-es» مؤنث جمع هماهنگ میشود) - c) l’
(وقتی اسم با حرف صدادار شروع شود، حرف تعریف «l’» میآید) - c) -age
(پسوند «-age» معمولاً برای اسامی مذکر استفاده میشود)
