لیست کامل گرامر زبان آلمانی
📘 لیست جامع گرامر زبان آلمانی – بخش اول
(مبانی و ساختارهای پایه گرامری زبان آلمانی)
🧩 1. جنسیت اسامی در زبان آلمانی (Nomen & Genus)
در زبان آلمانی تمام اسمها دارای جنسیت هستند و این جنسیت لزوماً منطقی یا وابسته به جنس واقعی نیست. سه جنس اصلی وجود دارد:
- 🔵 مذکر (Maskulin)
- 🔴 مؤنث (Feminin)
- 🟢 خنثی (Neutrum)
📊 جدول جنسیت اسامی و آرتیکلها
| جنسیت | آرتیکل معرّف | مثال | معنی |
|---|---|---|---|
| مذکر | der | der Mann | مرد |
| مؤنث | die | die Frau | زن |
| خنثی | das | das Kind | کودک |
نکته مهم این است که جنسیت اسم باید حفظ شود چون روی:
- آرتیکل
- صفت
- ضمیر
- حالتهای دستوری
تأثیر مستقیم دارد.
🧱 2. آرتیکلها در زبان آلمانی (Artikel)
آرتیکلها نقش بسیار مهمی در ساختار جمله دارند و به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
🔹 آرتیکل معرّف (Bestimmter Artikel)
برای اسم مشخص و شناختهشده استفاده میشود.
| جنسیت | مفرد |
|---|---|
| مذکر | der |
| مؤنث | die |
| خنثی | das |
| جمع | die |
🔹 آرتیکل نامعین (Unbestimmter Artikel)
برای اسم ناشناخته یا کلی استفاده میشود.
| جنسیت | آرتیکل |
|---|---|
| مذکر | ein |
| مؤنث | eine |
| خنثی | ein |
🔔 برای حالت جمع، آرتیکل نامعین وجود ندارد.
🔄 3. حالتهای دستوری (Fälle / Cases)
زبان آلمانی دارای ۴ حالت دستوری است که نقش اسم را در جمله مشخص میکند.
📊 جدول حالتهای دستوری
| حالت | نام آلمانی | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| فاعلی | Nominativ | فاعل جمله |
| مفعولی مستقیم | Akkusativ | مفعول مستقیم |
| مفعولی غیرمستقیم | Dativ | گیرنده |
| ملکی | Genitiv | مالکیت |
🔎 مثال مفهومی:
- Nominativ: der Mann kommt
- Akkusativ: ich sehe den Mann
- Dativ: ich helfe dem Mann
- Genitiv: das Auto des Mannes
✏️ 4. صرف آرتیکلها در حالتهای دستوری
یکی از مهمترین چالشها در یادگیری آلمانی، تغییر آرتیکلها در حالتهای مختلف است.
📊 جدول تغییر آرتیکل معرّف
| حالت | مذکر | مؤنث | خنثی | جمع |
|---|---|---|---|---|
| Nominativ | der | die | das | die |
| Akkusativ | den | die | das | die |
| Dativ | dem | der | dem | den |
| Genitiv | des | der | des | der |
🧠 5. ضمایر شخصی (Personalpronomen)
ضمایر شخصی در آلمانی بسته به شخص و نقش دستوری تغییر میکنند.
📊 جدول ضمایر فاعلی
| شخص | ضمیر |
|---|---|
| من | ich |
| تو | du |
| او (مذکر) | er |
| او (مؤنث) | sie |
| آن | es |
| ما | wir |
| شما | ihr |
| شما رسمی | Sie |
🔁 6. صرف فعل در زمان حال (Präsens)
افعال در زبان آلمانی با توجه به فاعل صرف میشوند.
📊 مثال صرف فعل kommen (آمدن)
| فاعل | فعل |
|---|---|
| ich | komme |
| du | kommst |
| er/sie/es | kommt |
| wir | kommen |
| ihr | kommt |
| Sie | kommen |
🔔 فعل در آلمانی معمولاً جایگاه دوم جمله را دارد.
🧭 7. ترتیب کلمات در جمله (Wortstellung)
ترتیب کلمات در آلمانی ساختارمند و قانونمند است.
📌 قوانین پایه:
- فعل صرفشده در جایگاه دوم
- فاعل همیشه اول نیست
- قید زمان اغلب ابتدای جمله میآید
📊 ساختار رایج
| جایگاه | عنصر |
|---|---|
| 1 | قید / فاعل |
| 2 | فعل |
| 3+ | سایر اجزا |
🧷 8. افعال باقاعده و بیقاعده
🔹 افعال باقاعده (Regelmäßige Verben)
الگوی صرف ثابت دارند.
🔹 افعال بیقاعده (Unregelmäßige Verben)
ریشه فعل تغییر میکند.
📊 مثال
| مصدر | ich | du | er/sie |
|---|---|---|---|
| gehen | gehe | gehst | geht |
| sein | bin | bist | ist |
🧩 9. مصدر و ساختار فعل (Infinitiv)
مصدر فعل در آلمانی معمولاً به -en یا -n ختم میشود.
| مصدر | معنی |
|---|---|
| machen | انجام دادن |
| lernen | یاد گرفتن |
| spielen | بازی کردن |
🧭 10. جملات سوالی (Fragesätze)
🔹 سوال بله/خیر
فعل در ابتدای جمله میآید.
- Kommst du aus Deutschland?
🔹 سوال با کلمه پرسشی
| کلمه | معنی |
|---|---|
| wer | چه کسی |
| was | چه |
| wann | چه زمانی |
| wo | کجا |
| warum | چرا |
🔚 11. جملات منفی (Negation)
در آلمانی دو ابزار اصلی برای منفیسازی وجود دارد:
- ❌ nicht
- ❌ kein
📌 کاربرد:
- nicht برای فعل، صفت، قید
- kein برای اسم بدون آرتیکل معرّف
🧠 12. جمع بستن اسامی (Plural)
جمع بستن در آلمانی قاعده ثابت ندارد و اشکال مختلفی دارد.
📊 نمونهها
| مفرد | جمع |
|---|---|
| der Mann | die Männer |
| das Kind | die Kinder |
| die Frau | die Frauen |
🔔 آرتیکل جمع همیشه die است.
📌 13. حروف بزرگ و کوچک
- تمام اسمها با حرف بزرگ نوشته میشوند
- سایر اجزا طبق قواعد معمول
🧷 14. افعال کمکی (Hilfsverben)
سه فعل بسیار مهم:
| فعل | کاربرد |
|---|---|
| sein | بودن |
| haben | داشتن |
| werden | شدن / آینده |
🧭 15. حروف اضافه ساده (Präpositionen – مقدمه)
حروف اضافه تعیینکننده حالت دستوری هستند.
| حرف اضافه | حالت |
|---|---|
| mit | Dativ |
| für | Akkusativ |
| von | Dativ |
| ohne | Akkusativ |
افعال پیشرفته، زمانها، حروف اضافه و ساختارهای پرکاربرد
🕰️ 1. زمان گذشته ساده (Perfekt)
زمان Perfekt پرکاربردترین زمان گذشته در مکالمه روزمره آلمانی است و با فعل کمکی ساخته میشود.
🔹 ساختار کلی
- فعل کمکی haben یا sein
- شکل سوم فعل (Partizip II)
📊 جدول ساختار
| فاعل | فعل کمکی | Partizip II |
|---|---|---|
| ich | habe / bin | gemacht / gegangen |
📌 انتخاب فعل کمکی
- sein برای افعال حرکتی و تغییر حالت
- haben برای سایر افعال
📊 مثال افعال
| مصدر | Partizip II | فعل کمکی |
|---|---|---|
| gehen | gegangen | sein |
| kommen | gekommen | sein |
| machen | gemacht | haben |
| sehen | gesehen | haben |
⏳ 2. زمان گذشته ساده رسمی (Präteritum)
این زمان بیشتر در:
- نوشتار رسمی
- داستان
- اخبار
استفاده میشود.
📌 افعال پرکاربرد در Präteritum
| فعل | ich |
|---|---|
| sein | war |
| haben | hatte |
| gehen | ging |
| kommen | kam |
🔮 3. زمان آینده (Futur I)
برای بیان آینده از فعل کمکی werden استفاده میشود.
📊 ساختار
| فاعل | werden | مصدر |
|---|---|---|
| ich | werde | lernen |
📌 مثال
- Ich werde Deutsch lernen.
🧠 4. افعال جداشدنی (Trennbare Verben)
بسیاری از افعال آلمانی دارای پیشوند جداشدنی هستند.
📊 مثالهای رایج
| مصدر | پیشوند | معنی |
|---|---|---|
| ankommen | an | رسیدن |
| aufstehen | auf | بلند شدن |
| einkaufen | ein | خرید کردن |
📌 ساختار در جمله خبری
پیشوند به انتهای جمله میرود.
- Ich komme an.
🧷 5. افعال غیرجداشدنی (Untrennbare Verben)
این افعال پیشوند دارند اما جدا نمیشوند.
📊 پیشوندهای رایج
| پیشوند |
|---|
| be- |
| ver- |
| ent- |
| er- |
| zer- |
📌 مثال
- verstehen (فهمیدن)
- bekommen (دریافت کردن)
🧭 6. افعال مُدال (Modalverben)
افعال مُدال برای بیان توانایی، اجبار، اجازه و تمایل استفاده میشوند.
📊 جدول افعال مدال
| فعل | معنی |
|---|---|
| können | توانستن |
| müssen | مجبور بودن |
| wollen | خواستن |
| sollen | باید |
| dürfen | اجازه داشتن |
| mögen | دوست داشتن |
📊 صرف نمونه (können)
| فاعل | صرف |
|---|---|
| ich | kann |
| du | kannst |
| er/sie | kann |
| wir | können |
🧩 7. جایگاه افعال در جملات دارای فعل مدال
در این جملات:
- فعل مدال در جایگاه دوم
- فعل اصلی به صورت مصدر در انتهای جمله
📌 مثال
- Ich kann Deutsch lernen.
🧭 8. جملات امری (Imperativ)
برای دستور دادن یا درخواست استفاده میشود.
📊 ساختار
| شخص | مثال |
|---|---|
| du | Komm! |
| ihr | Kommt! |
| Sie | Kommen Sie! |
🧷 9. ضمایر ملکی (Possessivpronomen)
برای نشان دادن مالکیت استفاده میشوند.
📊 جدول ضمایر ملکی پایه
| فاعل | ضمیر |
|---|---|
| ich | mein |
| du | dein |
| er | sein |
| sie | ihr |
| wir | unser |
| ihr | euer |
| Sie | Ihr |
📍 10. حروف اضافه و حالت دستوری
حروف اضافه تعیین میکنند اسم بعد از آنها در چه حالتی بیاید.
🔹 حروف اضافه Akkusativ
| حرف اضافه | معنی |
|---|---|
| für | برای |
| ohne | بدون |
| durch | از میان |
| gegen | علیه |
🔹 حروف اضافه Dativ
| حرف اضافه | معنی |
|---|---|
| mit | با |
| von | از |
| zu | به |
| bei | نزد |
🔄 11. حروف اضافه دوحالته (Wechselpräpositionen)
بسته به مفهوم حرکت یا مکان، Akkusativ یا Dativ میگیرند.
📊 حروف اضافه دوحالته
| حرف اضافه | معنی |
|---|---|
| in | در |
| auf | روی |
| an | کنار |
| unter | زیر |
| über | بالای |
📌 قانون کاربرد
- 🔹 حرکت → Akkusativ
- 🔹 مکان ثابت → Dativ
🧠 12. صفتها و صرف آنها (Adjektivdeklination)
صفتها بسته به:
- آرتیکل
- جنس
- حالت دستوری
تغییر میکنند.
📊 مثال ساده
| ساختار | مثال |
|---|---|
| بدون آرتیکل | guter Mann |
| با آرتیکل | der gute Mann |
🔁 13. قیدها (Adverbien)
قیدها اطلاعات بیشتری درباره فعل میدهند.
📊 انواع قید
| نوع | مثال |
|---|---|
| زمان | heute |
| مکان | hier |
| حالت | gern |
| علت | deshalb |
🧭 14. ترتیب قیدها (TeKaMoLo)
ترتیب استاندارد قیدها در جمله آلمانی:
📌 Te – Ka – Mo – Lo
- زمان
- علت
- حالت
- مکان
🧷 15. مصدر با zu
برخی افعال نیاز دارند فعل بعدی با zu بیاید.
📊 مثال
| فعل | ساختار |
|---|---|
| versuchen | zu lernen |
| anfangen | zu arbeiten |
🧠 16. جملات وابسته (Nebensätze)
در جملات وابسته، فعل به انتهای جمله میرود.
📊 حروف ربط رایج
| حرف ربط | معنی |
|---|---|
| weil | چون |
| dass | که |
| wenn | اگر |
| obwohl | اگرچه |
🧩 17. جایگاه فعل در جمله وابسته
📌 مثال
- Ich lerne Deutsch, weil ich in Deutschland leben möchte.
🧭 18. حروف ربط همپایه (Konjunktionen)
این حروف جای فعل را تغییر نمیدهند.
| حرف ربط | معنی |
|---|---|
| und | و |
| oder | یا |
| aber | اما |
| denn | زیرا |
📍 19. مصدر اسمیشده (Nominalisierung)
افعال میتوانند به اسم تبدیل شوند.
📊 مثال
| فعل | اسم |
|---|---|
| lernen | das Lernen |
| essen | das Essen |
🧠 20. ساختار sein + zu + مصدر
برای بیان ضرورت رسمی استفاده میشود.
📌 مثال
- Das Formular ist auszufüllen.
