تفاوت فعل و مصدر در زبان انگلیسی
در زبان انگلیسی، فعل (Verb) و مصدر (Infinitive) دو جزء مهم جملهسازی هستند که نقشهای متفاوتی دارند. در این بخش، به تعریف، انواع، کاربردها و تفاوتهای کلیدی بین فعل و مصدر همراه با جداول و آیکونهای جذاب برای درک بهتر پرداخته میشود.
۱. تعریف فعل و مصدر
فعل (Verb)
فعل یکی از اجزای اصلی جمله است و عمل، حالت یا وقوع یک اتفاق را بیان میکند. فعلها میتوانند نشاندهنده زمان (گذشته، حال، آینده)، حالت (فعال، مفعولی) و شخص باشند.
نمونهها:
- She runs every morning. 🏃♀️
- They ate lunch at noon. 🍽️
مصدر (Infinitive)
مصدر شکل پایهای فعل است که معمولاً با to + فعل اصلی ساخته میشود و نقش اسم، صفت یا قید را دارد. مصدر به تنهایی زمان ندارد و نمیتواند فاعل یا مفعول را مشخص کند.
نمونهها:
- I want to eat pizza. 🍕
- He loves to play football. ⚽
۲. ساختار فعل و مصدر
| نوع | ساختار | مثال |
|---|---|---|
| فعل ساده (Base verb) | فعل + s/es (برای سوم شخص مفرد در حال حاضر) | She reads books. 📚 |
| گذشته ساده | فعل + ed (افعال منظم) / شکل دوم فعل (افعال بیقاعده) | He played soccer. ⚽ / She went home. 🏠 |
| حال کامل | has/have + گذشته ساده | They have finished homework. ✏️ |
| مصدر | to + فعل پایه | I like to swim. 🏊♂️ |
💡 توجه: مصدر بدون to نیز وجود دارد که به آن bare infinitive گفته میشود و معمولاً بعد از افعال خاص یا پس از حروف معین استفاده میشود.
مثال:
- Let him go. ✅
- She can sing beautifully. 🎤
۳. انواع مصدر
مصدر در انگلیسی به چند نوع تقسیم میشود:
- مصدر با to (To-infinitive)
- شکل رایج و استاندارد
- معمولاً بعد از افعال خواسته، نیاز، علاقه یا تصمیمگیری میآید
مثال: - I want to learn English. 📖
- She decided to travel alone. ✈️
- مصدر بدون to (Bare infinitive)
- بعد از افعال خاص، مثل can, may, should, let, make, help
مثال: - We can swim fast. 🏊
- Let him go now. 🏃
- بعد از افعال خاص، مثل can, may, should, let, make, help
- مصدر همراه با ing (Gerund)
- شکل شبیه مصدر اما نقش اسم دارد
نمونهها: - Swimming is fun. 🏊♀️
- I enjoy reading books. 📚
- شکل شبیه مصدر اما نقش اسم دارد
⚠️ نکته: برخی افعال هم میتوانند با to-infinitive و هم با gerund بیایند، ولی معنا تغییر میکند.
مثال:
- I stopped smoking. 🚭 (ترک کردن عادت)
- I stopped to smoke. 🚬 (ایستادن برای کشیدن سیگار)
۴. نقش فعل و مصدر در جمله
فعل
- فعل اصلی جمله است و نشاندهنده عمل یا حالت است.
- میتواند به تنهایی با فاعل زمان و شخص خود را نشان دهد.
نمونهها:
- She writes letters daily. ✉️
- They are running in the park. 🌳
مصدر
- مصدر میتواند نقشهای مختلفی داشته باشد:
- اسم: I like to dance. 💃
- صفت: She has a lot of work to do. 📝
- قید: I came here to help you. 🤝

۵. تفاوتهای کلیدی فعل و مصدر
| ویژگی | فعل | مصدر |
|---|---|---|
| زمان | دارد (گذشته، حال، آینده) ⏳ | ندارد، فقط شکل پایه است ⏱️ |
| شخص | تغییر میکند (I run, He runs) 👤 | تغییر نمیکند (to run) |
| نقش در جمله | هسته اصلی جمله، بیانکننده عمل یا حالت | اسم، صفت یا قید، نمیتواند تنها فاعل یا مفعول باشد |
| بعد از افعال کمکی | فعل اصلی همیشه بعد از افعال کمکی میآید | معمولاً بعد از افعال خاص یا به عنوان مکمل فعل اصلی |
| شکل | میتواند شکلهای مختلف داشته باشد (run, ran, running) | همیشه شکل پایه است (to run / run) |
۶. نکات کاربردی برای تمایز
- اگر کلمهای زمان، شخص یا حالت دارد، معمولاً فعل است.
- اگر کلمهای بعد از to یا در قالب اسم، صفت یا قید استفاده میشود، مصدر است.
- افعال بعد از افعال modal مثل can, should, must همیشه bare infinitive هستند.
- مصدر میتواند به تنهایی جمله را تکمیل کند، ولی نمیتواند هسته اصلی جمله باشد بدون فعل کمکی.
مثال ترکیبی:
- She wants to eat 🍕 (want = فعل اصلی، to eat = مصدر مکمل)
- I can swim 🏊 (can = فعل کمکی، swim = bare infinitive)
۷. جدول مقایسه سریع فعل و مصدر
| ویژگی | فعل (Verb) | مصدر (Infinitive) |
|---|---|---|
| شکل | run, runs, ran, running | to run, run |
| زمان | گذشته، حال، آینده | ندارد |
| شخص | تغییر میکند | تغییر نمیکند |
| نقش | هسته جمله | مکمل جمله یا اسم/صفت/قید |
| بعد از modal | بله | معمولاً خیر (bare infinitive بعد از modal) |
| نمونه | She writes letters. ✍️ | I like to write letters. ✍️ |
اگر بخواهیم به شکل ساده و قابل دیدن با آیکونها نشان دهیم:
- فعل: 🏃♂️🏃♀️ (عمل، حرکت، حالت)
- مصدر: ✏️📖💡 (هدف، قصد، کاربرد تکمیلی)
تفاوت فعل و مصدر در زبان انگلیسی
در بخش دوم، به قواعد پیشرفته و ترکیب فعل و مصدر در جملههای پیچیده میپردازیم. این بخش شامل مثالهای واقعی، جداول کاربردی و نکات مهم برای درک بهتر فعل و مصدر است.
۱. ترکیب مصدر با افعال دیگر
مصدر میتواند بهعنوان مکمل بعد از افعال اصلی بیاید و نقش جمله را کامل کند.
۱.۱ افعال معمول + to-infinitive
برخی افعال همیشه با to + مصدر میآیند:
| فعل | مثال | معنا |
|---|---|---|
| want | I want to travel. ✈️ | میخواهم سفر کنم |
| need | She needs to study. 📚 | او نیاز دارد مطالعه کند |
| decide | They decided to leave. 🏠 | آنها تصمیم گرفتند بروند |
| hope | We hope to see you soon. 👀 | امیدواریم شما را ببینیم |
💡 نکته: بعد از این افعال، مصدر حتماً با to استفاده میشود.

۱.۲ افعال + bare infinitive
برخی افعال بعد از خود مصدر بدون to میگیرند:
| فعل | مثال | معنا |
|---|---|---|
| can | I can swim. 🏊 | میتوانم شنا کنم |
| may | You may enter. 🚪 | اجازه دارید وارد شوید |
| let | Let him go. 🏃 | بگذارید او برود |
| make | She made me laugh. 😂 | او باعث شد من بخندم |
۱.۳ افعال + gerund (مصدر با ing)
برخی افعال بعد از خود مصدر با ing میگیرند:
| فعل | مثال | معنا |
|---|---|---|
| enjoy | I enjoy reading books. 📚 | از خواندن کتاب لذت میبرم |
| avoid | He avoids talking to strangers. 🗣️ | از صحبت با غریبهها اجتناب میکند |
| finish | She finished writing the report. 📝 | او نوشتن گزارش را تمام کرد |
| consider | We considered moving abroad. 🌍 | ما مهاجرت به خارج را در نظر گرفتیم |
⚠️ توجه: برخی افعال هم با to-infinitive و هم با gerund میآیند اما معنا متفاوت است.
مثال:
- I remembered to lock the door. 🔒 (یادم آمد که قفل کنم)
- I remembered locking the door. 🔑 (یادم است که قبلاً قفل کرده بودم)
۲. مصدر بهعنوان صفت یا قید
۲.۱ مصدر بهعنوان صفت
مصدر میتواند بعد از اسم بیاید و آن را توصیف کند.
مثالها:
- I have a lot of work to do. 📝
- She is looking for a place to stay. 🏠
۲.۲ مصدر بهعنوان قید
مصدر میتواند هدف یا دلیل انجام فعل را بیان کند.
مثالها:
- I came here to help you. 🤝
- He opened the window to let fresh air in. 🌬️
💡 نکته: در این حالت، مصدر نشاندهنده هدف یا علت عمل است.
۳. مصدر و زمان فعل
اگرچه مصدر بهطور مستقیم زمان ندارد، اما میتواند با ساختارهای مختلف فعل کمکی زمان را منتقل کند.
| ساختار | مثال | معنا |
|---|---|---|
| to + have + past participle | She claims to have finished her homework. 📚 | ادعا میکند که تکالیفش را تمام کرده است |
| to + be + ing | He seems to be sleeping 😴 | به نظر میرسد در حال خوابیدن است |
| to + have been + ing | They are happy to have been working together. 🤝 | خوشحال هستند که با هم کار کردهاند |
⚠️ نکته: این ساختارها مخصوص جملات رسمی و نوشتاری است.
۴. مصدر در جملات شرطی و ترکیبی
۴.۱ مصدر بعد از افعال شرطی
- If you want, I am happy to help. 🤝
- She asked me to come early. ⏰
۴.۲ مصدر بعد از صفات
مصدر میتواند بعد از صفات بیاید تا توضیح دهد چه چیزی لازم است یا ممکن است.
| صفت | مثال | معنا |
|---|---|---|
| easy | This exercise is easy to solve. 🧩 | این تمرین آسان برای حل است |
| difficult | The question is difficult to answer. ❓ | سوال سخت برای پاسخ دادن است |
| ready | The report is ready to submit. 📄 | گزارش آماده ارسال است |
💡 نکته: بعد از صفات، مصدر با to استفاده میشود و نقش مکمل صفت را دارد.

۵. مصدر در جملات پیچیده با چند فعل
گاهی جمله شامل چند فعل است که مصدر به عنوان مکمل یکی از آنها عمل میکند.
مثالها:
- I want to learn English to travel abroad. 🌍
(میخواهم انگلیسی یاد بگیرم تا سفر کنم) - She hopes to get a promotion after finishing her project. 🏆
(امیدوار است بعد از تمام کردن پروژه ارتقاء بگیرد)
۶. نکات مهم برای استفاده صحیح
- بعد از افعال modal همیشه bare infinitive است.
- بعد از برخی افعال، to-infinitive یا gerund بسته به معنا انتخاب میشود.
- مصدر میتواند نقشهای مختلف (اسم، صفت، قید) داشته باشد.
- در جملات پیچیده، مصدر معمولاً مکمل فعل اصلی یا صفت است.
- برای زمان گذشته یا حال کامل، از to have + past participle استفاده میکنیم.
۷. جدول راهنمای ترکیب فعل و مصدر
| ترکیب | مثال | نقش |
|---|---|---|
| verb + to-infinitive | I want to eat pizza. 🍕 | مکمل فعل |
| verb + bare infinitive | She can sing beautifully. 🎤 | مکمل فعل بعد از modal |
| verb + gerund | I enjoy reading books. 📚 | مکمل فعل با ing |
| adjective + to-infinitive | The exercise is easy to solve. 🧩 | مکمل صفت |
| verb + to have + past participle | She claims to have finished homework. ✏️ | نشاندهنده تکمیل عمل |