ساختار جمله در زبان انگلیسی (Sentence Structure)

در زبان انگلیسی، ساختار جمله یا Sentence Structure اساس برقراری ارتباط مؤثر و درست است. بدون درک ساختار جمله، حتی دانستن واژگان زیاد نمی‌تواند به شکل درستی در مکالمه یا نوشتار به کار رود. جمله در زبان انگلیسی از چند بخش اصلی تشکیل می‌شود که هرکدام نقش خاصی در رساندن مفهوم دارند.


✅ اجزای اصلی جمله در انگلیسی

هر جمله از حداقل یک فاعل (Subject) و یک گزاره (Predicate) تشکیل می‌شود. گاهی مفعول، متمم یا قید نیز به جمله اضافه می‌شود تا معنی کامل‌تر شود.

جزء جمله توضیح مثال
Subject (فاعل) کسی یا چیزی که کاری را انجام می‌دهد. John plays football.
Verb (فعل) عملی که انجام می‌شود. John plays football.
Object (مفعول) چیزی که عمل بر روی آن انجام می‌شود. John plays football.
Complement (متمم) اطلاعات اضافی درباره فاعل یا مفعول. She is happy.
Adverbial (قید) توضیحی درباره زمان، مکان یا چگونگی عمل. He runs quickly.

🔹 انواع جمله در انگلیسی

در انگلیسی، جملات بر اساس تعداد بندها (clauses) و نوع هدف جمله به چند نوع تقسیم می‌شوند.

۱. از نظر تعداد بندها:

نوع جمله توضیح مثال
Simple Sentence (جمله ساده) فقط یک فاعل و یک فعل دارد. She sings beautifully.
Compound Sentence (جمله مرکب) دو جمله ساده با حرف ربط به هم وصل می‌شوند. She sings, and he plays guitar.
Complex Sentence (جمله پیچیده) شامل یک جمله اصلی و یک جمله وابسته است. She sings because she loves music.
Compound-Complex Sentence ترکیبی از دو نوع بالا است. She sings because she loves music, and he listens quietly.

🧠 ساختار جمله ساده (Simple Sentence)

در جمله ساده، فقط یک ایده یا مفهوم بیان می‌شود. ساختار کلی آن به شکل زیر است:

Subject + Verb (+ Object / Complement / Adverbial)

ساختار مثال
S + V Birds fly.
S + V + O She reads books.
S + V + C He is a doctor.
S + V + A They play outside.

در زبان انگلیسی، ترتیب کلمات اهمیت زیادی دارد و نباید تغییر کند. مثلاً جمله‌ی
Books read she
غلط است، زیرا جای فاعل و مفعول اشتباه است.


📘 جمله مرکب (Compound Sentence)

در جمله مرکب، دو جمله مستقل با یکی از حروف ربط (coordinating conjunctions) به هم متصل می‌شوند. این حروف را به اختصار با کلمه FANBOYS می‌شناسند:

For – And – Nor – But – Or – Yet – So

حرف ربط معنی مثال
for زیرا I stayed home, for I was sick.
and و She likes coffee, and he likes tea.
nor و نه He didn’t call, nor did he text.
but اما She is smart, but lazy.
or یا You can go now, or wait here.
yet با این حال It’s cold, yet sunny.
so بنابراین It rained, so we stayed inside.

🧩 جمله پیچیده (Complex Sentence)

در این نوع جمله، یک بند اصلی (main clause) و یک بند وابسته (subordinate clause) وجود دارد. بند وابسته معمولاً با حروف ربطی مثل because, although, when, if, while, since آغاز می‌شود.

ساختار مثال
Main Clause + Subordinate Clause I went home because I was tired.
Subordinate Clause + Main Clause Because I was tired, I went home.

نکته مهم: وقتی بند وابسته در ابتدای جمله می‌آید، باید بعد از آن از کاما (,) استفاده شود.


📋 بند مستقل و وابسته (Independent vs Dependent Clause)

نوع بند تعریف مثال
Independent Clause می‌تواند به تنهایی جمله کامل باشد. She likes apples.
Dependent Clause بدون بند اصلی ناقص است. because she likes apples.

برای درک بهتر، به مثال زیر دقت کنید:

Because she likes apples. (ناقص)
She eats one every day because she likes apples. (کامل)


🔤 ترتیب کلمات در جمله انگلیسی

یکی از نکات کلیدی زبان انگلیسی، ترتیب ثابت کلمات است. الگوی کلی:

Subject + Verb + Object + Place + Time

الگو مثال
S + V + O + Place + Time I read a book at home yesterday.

در فارسی می‌گوییم:
«من دیروز در خانه کتاب خواندم»
اما در انگلیسی باید ترتیب بالا رعایت شود.


⚙️ ساختارهای متداول در جمله

نوع ساختار توضیح مثال
Passive Voice (جملات مجهول) وقتی فاعل مشخص نیست یا مهم نیست. The cake was eaten.
Question Form (سؤال) با فعل کمکی یا wh-word ساخته می‌شود. What are you doing?
Negative Sentence (منفی) با not ساخته می‌شود. She does not like coffee.
Imperative (امری) برای دستور یا پیشنهاد به کار می‌رود. Open the door!

💬 ترتیب صفات در جمله

در انگلیسی، صفات باید با ترتیب خاصی بیایند. اگر چند صفت پشت سر هم بیاید، ترتیب معمول به صورت زیر است:

ترتیب صفات نوع صفت مثال
1 Opinion (نظر) beautiful
2 Size (اندازه) big
3 Age (سن) old
4 Shape (شکل) round
5 Color (رنگ) red
6 Origin (منشأ) Turkish
7 Material (جنس) wooden
8 Purpose (کاربرد) cooking

مثال:
👉 She bought a beautiful big old red Turkish wooden cooking pot.


🧾 نکات کلیدی برای درک بهتر ساختار جمله

نکته توضیح
✅ همیشه جمله باید فاعل و فعل داشته باشد.
✅ ترتیب کلمات در انگلیسی اهمیت زیادی دارد.
✅ جملات مرکب با حرف ربط (FANBOYS) ساخته می‌شوند.
✅ جمله پیچیده شامل بند اصلی و وابسته است.
✅ صفات در ترتیب مشخصی می‌آیند.
✅ بند وابسته در ابتدای جمله با کاما جدا می‌شود.

💡 نکته کاربردی

برای تسلط بیشتر بر ساختار جمله، تمرین زیر را انجام دهید:

جمله فارسی: من هر روز صبح در پارک می‌دوم.
به انگلیسی: I run in the park every morning.
حال با تغییر ترتیب، جمله نادرست می‌شود:
I every morning in the park run.


🗂️ جدول خلاصه ساختار جمله در زبان انگلیسی

نوع جمله ساختار کلی مثال
Simple S + V (+O/C/A) She reads books.
Compound S + V , FANBOYS + S + V I was tired, so I slept.
Complex Main Clause + Subordinate Clause He left because it was late.
Passive Object + be + Past Participle The letter was written.
Question (Wh-) + Auxiliary + Subject + Verb Where do you live?
Negative Subject + Auxiliary + not + Verb She does not eat meat.

✍️ تمرین پیشنهادی

در جملات زیر فاعل، فعل و مفعول را مشخص کنید:

  1. She plays the piano beautifully.
  2. They visited Paris last summer.
  3. The cat chased the mouse.
  4. My friend is a teacher.
  5. We watched a movie yesterday.

🗣️ انواع جملات در زبان انگلیسی (Types of Sentences)

در زبان انگلیسی، جملات از نظر هدف و کاربرد به چهار نوع اصلی تقسیم می‌شوند:
1️⃣ جمله‌ی خبری (Declarative)
2️⃣ جمله‌ی پرسشی (Interrogative)
3️⃣ جمله‌ی امری (Imperative)
4️⃣ جمله‌ی عاطفی یا تعجبی (Exclamatory)

هر نوع جمله ساختار و علامت نگارشی خاص خود را دارد و درک تفاوت آن‌ها برای مکالمه و نوشتار صحیح بسیار مهم است.


🔹 ۱. جمله خبری (Declarative Sentences)

این جملات برای بیان یک واقعیت، نظر یا توضیح استفاده می‌شوند و با نقطه (.) تمام می‌شوند.

ساختار کلی:
👉 Subject + Verb (+ Object / Complement)

نوع جمله مثال معنی
مثبت (Affirmative) She loves music. او موسیقی را دوست دارد.
منفی (Negative) She doesn’t love music. او موسیقی را دوست ندارد.

🔸 نکته:
در جملات منفی، معمولاً از do/does/did + not استفاده می‌شود:

  • I don’t play football.
  • He doesn’t like coffee.
  • They didn’t go yesterday.

🧭 ساختار زمان‌دار در جمله خبری

زمان ساختار مثال
حال ساده S + V(s/es) He works every day.
گذشته ساده S + V2 They visited London.
حال استمراری S + am/is/are + V-ing She is reading a book.
آینده ساده S + will + V I will call you tomorrow.

❓ ۲. جمله پرسشی (Interrogative Sentences)

این جملات برای پرسیدن سؤال استفاده می‌شوند و با علامت سؤال (؟) پایان می‌یابند.
به دو نوع کلی تقسیم می‌شوند:
الف) بله/خیر (Yes/No Questions)
ب) سوالی با کلمات پرسشی (Wh- Questions)


🅰️ Yes / No Questions

در این نوع، پاسخ معمولاً “Yes” یا “No” است.

ساختار کلی:
👉 (Do/Does/Did/Am/Is/Are/Will) + Subject + Verb + ?

مثال معنی
Do you like apples? آیا سیب دوست داری؟
Does she work here? آیا او اینجا کار می‌کند؟
Did they come yesterday? آیا دیروز آمدند؟

🅱️ Wh- Questions (جملات با کلمات پرسشی)

این نوع جمله با کلمات پرسشی (Wh-words) شروع می‌شود و برای دریافت اطلاعات بیشتر به کار می‌رود.

Wh-word معنی مثال
What چه، چه چیزی What is your name?
Where کجا Where do you live?
When کی When did you arrive?
Why چرا Why are you sad?
Who چه کسی Who called you?
How چگونه How do you do that?
Which کدام Which color do you prefer?

💡 نکته:
اگر جمله دارای فعل کمکی باشد، بعد از Wh-word همان فعل کمکی می‌آید.
مثلاً:

  • What are you doing?
    اگر فعل کمکی نداشته باشد، باید از do/does/did استفاده کرد:
  • What do you want?

🧾 جدول تفاوت بین جملات خبری و پرسشی

نوع جمله ساختار مثال
خبری Subject + Verb She likes coffee.
پرسشی Do/Does + Subject + Verb Does she like coffee?

💬 ۳. جمله امری (Imperative Sentences)

این نوع جمله برای دستور دادن، پیشنهاد، درخواست یا توصیه استفاده می‌شود.
فاعل معمولاً حذف می‌شود (زیرا «تو» یا you به طور ضمنی وجود دارد).

ساختار کلی:
👉 (You) + Verb + …

نوع جمله امری مثال معنی
دستور (Command) Close the door. در را ببند.
درخواست مودبانه Please open the window. لطفاً پنجره را باز کن.
پیشنهاد Try this cake. این کیک را امتحان کن.
هشدار Don’t touch that! به آن دست نزن!

⚠️ جملات منفی امری

برای منفی کردن جمله امری از Don’t در ابتدای جمله استفاده می‌شود:

جمله مثبت جمله منفی
Sit down. Don’t sit down.
Open the book. Don’t open the book.

😲 ۴. جمله عاطفی یا تعجبی (Exclamatory Sentences)

برای بیان احساسات قوی مانند تعجب، شادی، ناراحتی یا عصبانیت به کار می‌رود و معمولاً با علامت تعجب (!) تمام می‌شود.

الگوهای رایج:

  • What + a/an + adjective + noun + !
  • How + adjective/adverb + !
مثال معنی
What a beautiful day! چه روز زیبایی!
How fast he runs! چه‌قدر سریع می‌دود!
What an amazing idea! چه ایده فوق‌العاده‌ای!

🧱 مقایسه انواع جملات انگلیسی

نوع جمله هدف علامت نگارشی مثال
Declarative بیان واقعیت یا نظر . She studies English.
Interrogative پرسش ? Do you study English?
Imperative دستور یا درخواست . / ! Open the window!
Exclamatory احساس شدید ! What a wonderful place!

💡 ترتیب کلمات در انواع جمله‌ها

نوع جمله ترتیب کلمات مثال
خبری Subject + Verb + Object He reads books.
پرسشی Auxiliary + Subject + Verb Does he read books?
امری Verb + Object Read the book.
تعجبی What/How + صفت + اسم What a nice car!

✍️ تمرین کاربردی

در جملات زیر نوع جمله را مشخص کنید 👇

  1. Don’t forget your keys.
  2. Where are you going?
  3. She works hard every day.
  4. What a beautiful dress!
  5. Please help me.

📘 نکات کلیدی برای تسلط بر انواع جمله

نکته توضیح
✅ در جمله خبری از نقطه استفاده می‌شود.
✅ در جمله پرسشی جای فاعل و فعل جابه‌جا می‌شود.
✅ در جمله امری فاعل حذف می‌شود (you).
✅ در جمله تعجبی از what یا how و علامت ! استفاده می‌شود.
✅ فعل کمکی (do/does/did) در پرسشی و منفی نقش مهمی دارد.

🪄 خلاصه سریع

نوع جمله ساختار پایه نشانه پایانی
Declarative S + V + (O) .
Interrogative Aux + S + V ?
Imperative (You) + V . / !
Exclamatory What/How + adj + n !

 

نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *